ISO
14001
Çevre Yönetim Sistemi Nedir?
IS0 14001, kuruluşlardan faaliyet, ürün ve hizmetlerinin çevresel
etkilerini belirlemelerini ve »»değerlendirmelerini, önemli
etkilerini kontrol altına almalarını, kirliliği önleyici çalışmalarda
bulunmalarını ve çevresel performanslarını sürekli geliştirmelerini
bekler.
ISO 14001, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ile ortak yönetim
sistemi prensiplerine sahiptir ve dolayısıyla kalite yönetim
sistemine sahip olan kuruluş, ISO 14001 sistemini mevcut sistemine
entegre edebilir.
Günümüzde, kuruluşlardan beklentiler artmıştır. Artık sadece
iyi mal veya hizmeti ucuza sunmak ve ISO 9001 Kalite Yönetim
Sistemi ile sunulan bu ürünü güvence altına almak yetmemektedir.
Beklenti, Kuruluşların ürün veya hizmeti üretirken çevreye
saygılı olmaları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemleri
almaları ve sosyal sorumlulukları yerine getirmeleri yönündedir.
ISO14001 Çevre Yönetim Sistemi olan bir kuruluş:
Kirlilik ile ilgili risklere acil durumlara (yangın, patlama
sel, deprem, sızıntı,vb.) hazırlıklıdır ve çevresel yasal
düzenlemelere uyumu garanti altına almıştır.
Çevresel Etkilerini değerlendirmiş ve önemli çevresel etkilerini
kontrol altına almıştır.
Sürekli çevresel performansını iyileştirmektedir. (Atık miktarının
azaltılması, doğal kaynakların verimli kullanılması vb.)
Çevresel hareketlerden gelen baskılar ve ilgili taraflardan
gelen şikayetler azaltılmıştır.
Müşterilerinin ve toplumun çevresel konulardaki beklentilerini
karşılamaktadır
ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ KURMA AŞAMALARI
1 - Mevcut Durumun Tespiti
Mevcut durum tespitinde kuruluşun çevresel unsurları, kanuni
ve diğer gerekliliklere karşı mevcut durumu, mevcut çevresel
uygulamalar ve geçmişte yaşanan çevresel kazalar belirlenir.
Başka bir deyimle kuruluşun çevre objektifiyle fotoğrafı çekilir.
2 - Çevre Yönetim Sistemi Oluşum Planı
Çevre yönetim sistemi faaliyetlerini organize edecek takımın
ve bu takıma destek verecek diğer birimlerin zaman ve gücünü
en etkin şekilde kullanabilmek için ele alınacak konuların
ve sorumluların belirlenmesi ve bunun bir zaman çizelgesine
dökülmesi aşamasıdır. Bu plan, belli periyotlarda gözden geçirilir
ve gerekiyorsa güncellenir.
3 - Eğitim
Çevre yönetim sistemi öncelikle uygun seviyelerdeki kilit
çalışanlara tanıtılır.Eğitim faaliyetlerinde tüm detayların
aynı şekilde aynı yoğunlukta her çalışana aktarılmasından
ziyade seviyelendirilmiş yetki ve sorumluluklara uygun detay
ve içerik aktarılır. Ancak bu şekilde mevcut kaynaklarımızı
(eğitimci, eğitime katılan ve ilgili maliyetler) etkin bir
şekilde kullanmış ve herkesi gereksiz detaylara boğmamış oluruz.
4 - Çevre Yönetim Sisteminin Kurulması
Bu konuyla ilgili pratik uygulama genellikle kuruluşun büyüklüğüne
göre çalışma takımları oluşturmaktır. Bu takımların önderliğinde
önemli çevresel unsurların belirlenmesine ilişkin bir metot
oluşturulur ve önemli çevresel unsurlar tespit edilir. Üst
Yönetim tarafından önemli çevresel unsurları adresleyen bir
çevre politikası oluşturulur. Önemli çevresel unsurlar temel
alınarak kuruluşun çevresel amaç ve hedefleri belirlenir.
Çevre Yönetim programı hazırlanır. Önemli çevresel unsurları
kontrol altına alacak uygulama yöntemleri belirlenir. Olabilecek
acil durumlar ve bu durumlarda yapılması gereken uygulamalar
tespit edilir. Operasyonel kontrol parametreleri ve çevresel
performans göstergelerinin belirlenmesi yine bu aşamada yapılması
gereken çalışmalardır.
5 - İç Tetkiklerin Gerçekleştirilmesi
Çevre yönetim sistemi oluşumunun tamamlandığı kararı verildikten
sonra alt sistemlerin planlandığı gibi çalışıp çalışmadığının,
birbirleri ile uyumunun, etkinliğinin kontrol edildiği iç
tetkikler yapılır. Burada tespit edilen uygunsuzluklar / gelişmeye
açık alanlar bir plan dahilinde ele alınır.
6 - Gözden Geçirme
Üst yönetim çevre yönetim sistemini; politikayı, iç tetkikleri,
hedefleri, çevre yönetim programını, düzeltici/önleyici faaliyetleri,
ilgili taraflardan alınan şikayetleri, iyileştirme çalışmalarını,
kaynak ihtiyaçlarını gözden geçirir, sistemin etkinliğini
ve sürekliliğini sağlanır.